Każdego dnia dbamy o wiele spraw – uczymy się, rozwijamy zainteresowania, spotykamy się z innymi. Warto jednak pamiętać, że równie ważne jest to, jak się czujemy. Nasze zdrowie psychiczne wpływa na samopoczucie, relacje z innymi, naukę i codzienne funkcjonowanie.
Każdy z nas ma czasem gorszy dzień. Możemy odczuwać smutek, złość, lęk, stres lub zmęczenie. Ważne, aby umieć rozpoznawać swoje emocje, troszczyć się o własne potrzeby i wiedzieć, gdzie szukać wsparcia. Nie musimy ze wszystkim radzić sobie sami.
Pamiętaj – masz wpływ na to, jak dbasz o siebie i swoje samopoczucie. Oto 10 wskazówek, które mogą Ci w tym pomóc!
10 wskazówek dla Ciebie!
1. Rozmawiaj o swoich emocjach.
Nie musisz zawsze być uśmiechnięty i udawać, że wszystko jest dobrze. Jeśli czujesz smutek, złość, niepokój lub przygnębienie, spróbuj nazwać to, co przeżywasz. Porozmawiaj z kimś, komu ufasz. Pamiętaj, że każda emocja jest ważna, a jej odczuwanie nie jest powodem do wstydu.
2. Naucz się uspokajać w trudnych chwilach.
Kiedy czujesz narastającą złość lub napięcie, zatrzymaj się na moment. Weź kilka spokojnych oddechów, policz powoli do dziesięciu, napij się wody albo odejdź na chwilę od sytuacji, która Cię denerwuje. Nie musisz reagować od razu. Masz prawo zrobić sobie przerwę i dopiero później zdecydować, co powiedzieć lub zrobić.
3. Bądź dla siebie życzliwy.
Nie wymagaj od siebie, że zawsze będziesz najlepszy. Każdy popełnia błędy i czegoś się uczy. Zamiast mówić sobie: „Nic mi nie wychodzi”, pomyśl: „Jeszcze tego nie umiem, ale mogę spróbować ponownie”. Nie porównuj się bez przerwy z innymi. Masz własne mocne strony, zainteresowania i tempo rozwoju.
4. Dbaj o dobre relacje z innymi.
Szanuj kolegów i koleżanki, słuchaj ich i staraj się zrozumieć ich punkt widzenia. Nie wyśmiewaj, nie obrażaj i nie wykluczaj nikogo z grupy. Pamiętaj, że nawet żart może sprawić komuś przykrość. Jeśli pojawi się konflikt, spróbuj spokojnie porozmawiać i poszukać rozwiązania. Nie musisz przyjaźnić się ze wszystkimi, ale każdemu należy się szacunek.
5. Naucz się stawiać granice i mówić „nie”.
Masz prawo odmówić, kiedy ktoś namawia Cię do czegoś, co jest dla Ciebie nieprzyjemne, niebezpieczne lub niezgodne z Twoimi wartościami. Możesz powiedzieć: „Nie zgadzam się”, „Nie chcę, żebyś tak do mnie mówił” albo „To mi przeszkadza”. Szanuj również granice innych osób. Jeśli ktoś Cię krzywdzi, nie musisz radzić sobie z tym samodzielnie.
6. Ruszaj się i znajdź czas na odpoczynek.
Spacer, jazda na rowerze, taniec, gra w piłkę czy zabawa na świeżym powietrzu mogą poprawić nastrój i pomóc rozładować napięcie. Nie musisz uprawiać wyczynowego sportu – ważne, aby znaleźć ruch, który sprawia Ci przyjemność. Pamiętaj też o odpoczynku i robieniu sobie przerw, szczególnie po intensywnym dniu w szkole.
7. Dbaj o sen i zdrowe odżywianie.
Sen pomaga organizmowi się regenerować, a mózgowi odpocząć. Kiedy jesteś niewyspany, trudniej Ci się skoncentrować, zapamiętywać informacje i panować nad emocjami. Staraj się chodzić spać o regularnych porach, jedz różnorodne posiłki i pamiętaj o piciu wody. Twoje ciało i umysł potrzebują energii, aby dobrze funkcjonować.
8. Korzystaj z telefonu i internetu z umiarem.
Internet może być źródłem wiedzy i rozrywki, ale nie powinien zastępować snu, ruchu, nauki i spotkań z bliskimi. Pamiętaj, że zdjęcia i filmy publikowane w sieci nie zawsze pokazują prawdziwe życie. Nie porównuj swojej codzienności z idealnymi obrazami z mediów społecznościowych. Nie udostępniaj krzywdzących treści i nie bierz udziału w internetowym ośmieszaniu innych. Jeśli coś w sieci Cię przestraszy lub zaniepokoi, porozmawiaj z zaufaną osobą dorosłą.
9. Znajdź czas na to, co lubisz.
Rysowanie, czytanie, słuchanie muzyki, majsterkowanie, gotowanie, kontakt z przyrodą czy rozwijanie sportowych zainteresowań mogą pomóc Ci odpocząć i poczuć satysfakcję. Nie wszystko musi być związane z ocenami i osiągnięciami. Masz prawo do zabawy, odpoczynku i robienia rzeczy, które sprawiają Ci radość.
10. Nie bój się prosić o pomoc.
Jeśli przez dłuższy czas czujesz smutek, lęk, samotność lub przytłoczenie, nie ignoruj swoich uczuć. Porozmawiaj z rodzicem, wychowawcą, psychologiem szkolnym, pedagogiem lub inną zaufaną osobą dorosłą. Proszenie o pomoc nie jest oznaką słabości, lecz odwagi i troski o siebie. Jeśli ktoś Cię krzywdzi albo obawiasz się o swoje bezpieczeństwo, koniecznie powiedz o tym dorosłemu.
Pamiętaj – Ty też jesteś ważny!
Nie musisz być idealny, żeby zasługiwać na szacunek, akceptację i życzliwość. Masz prawo do błędów, odpoczynku, własnego zdania i przeżywania różnych emocji. Ważne, aby uczyć się rozumieć siebie, dbać o swoje potrzeby i szukać bezpiecznych sposobów radzenia sobie z trudnościami.
Pamiętaj również, że Twoje słowa i zachowanie mają znaczenie. Czasem zwykłe „Jak się czujesz?”, życzliwy uśmiech, pomoc w trudnej sytuacji lub zaproszenie kogoś do wspólnej zabawy mogą poprawić drugiej osobie dzień.
Zatrzymaj się na chwilę i zapytaj siebie: czego dzisiaj potrzebuję, żeby poczuć się lepiej?
Może rozmowy, spaceru, odpoczynku, chwili ciszy, a może wsparcia drugiej osoby?
Dbaj o siebie, szanuj innych i pamiętaj, że nie jesteś sam ze swoimi trudnościami.
Twoje dobrostan psychiczny ma znaczenie – każdego dnia!
Psycholog szkolny
Wioletta Zbrożyna